Ο Θουκυδίδης ως φιλοσοφικός ιστορικός

                                                                   του Perez Zagorin

«Αλλά θα είμαι ικανοποιημένος αν το έργο μου κριθεί ωφέλιμο από όσους θελήσουν να έχουν ακριβή γνώση των γεγονότων που συνέβησαν και εκείνων που θα συμβούν στο μέλλον, τα οποία, με δεδομένη την ανθρώπινη κατάσταση, θα είναι όμοια ή παραπλήσια. Έγραψα την ιστορία μου για να μείνει αιώνιο κτήμα των ανθρώπων και όχι σαν έργο επίκαιρου διαγωνισμού για ένα πρόσκαιρο ακροατήριο».

                                                                              (Α 22, μτφ. του συγγραφέα)

             Σε αυτό το τελευταίο κεφάλαιο, θα πρέπει να επιστρέφουμε στα περίφημα λόγια σχετικά με το έργο του, τα οποία ο Θουκυδίδης τοποθέτησε στην αρχή της Ιστορίας του. Αντί να αποτελούν μάταιη καυχησιολογία, αποδείχτηκαν ότι ήταν μια καθαρή περιγραφή τον γεγονότων. Πώς θα εξηγήσουμε το ότι η εξιστόρηση του Πελοποννησιακού πολέμου από τον Θουκυδίδη διατήρησε και διατηρεί το μεγαλείο της; Ποιες είναι οι πνευματικές αρετές τις οποίες ο ιστορικός εισήγαγε στο έργο του και οι οποίες το έκαναν να δια- κριθεί ως μια κλασική ιστορία υψίστου επιπέδου και ως ένα από τα κορυφαία πολιτιστικά μνημεία του ελληνικού και αθηναϊκού πολιτισμού του 5ου αιώνα από τον οποίο προέκυψε; Πιστεύω ότι η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα έγκειται κυρίως στην εξηγητική δύναμη που θεμελιώνεται στον τεράστιο κόσμο των ιδεών που το έργο αποκαλύπτει στον αναγνώστη, και στην πεποίθηση του Θουκυδίδη ότι γεγονότα παρόμοια με αυτά που εκείνος εξιστόρησε «θα συμβούν στο μέλλον» σύμφωνα με αυτό που αποκάλεσε το ανθρώ­πινον, δηλαδή την ανθρώπινη κατάσταση (Α 22).

Συνέχεια ανάγνωσης «Ο ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ ΩΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ» →

 

Ἡ Θου­κυ­δι­δι­κή ἔ­ρευ­να στήν ἐ­πο­χή μας

 

Α. Πα­να­γό­που­λου

Ἡ τε­λευ­ταί­α με­γά­λη στρο­φή στή Θου­κυ­δι­δι­κή ἔ­ρευ­να ση­μει­ώ­θη­κε τό 1972 μέ τήν ταυ­τό­χρο­νη ἐμ­φά­νι­ση δύ­ο με­γά­λων ἔρ­γων, τοῦ The Origins of the Peloponnesian War («Ἡ προ­έ­λευ­ση τσΰ Πε­λο­πον­νη­σια­κοῦ Πο­λέ­μου», New York, 1972) τοῦ G.E.Μ. de Ste Croix καί τό The Athenians empire («Ἡ Ἀ­θη­να­ϊ­κή Αὐ­το­κρα­το­ρί­α», Oxford 1972) τοῦ Russel Meiggs.

Εἶ­χαν προ­η­γη­θε­ϊ βέ­βαι­α με­ρι­κά πο­λύ ση­μαν­τι­κά βι­βλί­α καί κα­τά τήν προ­η­γού­με­νη δε­κα­ε­τί­α, ὅ­πως τό ἔρ­γο ταῦ F.E. Adcock, Thucydides and His History («Ὁ Θου­κυ­δί­δης καί ἡ Ἱ­στο­ρί­α του», Cambridge, 1963), τοῦ Η.Ρ. Stahl, Thukydides: Die Stellung des Menschen im geschichtlichen Prozess («Ἡ θέ­ση τοῦ ἄν­θρω­που στήν ἱ­στο­ρι­κή δι­α­δι­κα­σί­α», Munchen, 1966), το­ϋ Kurt von Fritz, α΄ τό­μος τοῦ Die griechische Geschichtsschreibung («Ἡ Ἑλ­λη­νι­κή ἱ­στο­ρι­ο­γρα­φί­α», Berlin 1967, 532-823), τοῦ J.H. Finley, Three Essays on Thucydides («Τρί­α δο­κί­μια γιά τόν Θου­κυ­δί­δη», Cambridge Mass., 1967) – εἶ­χε προ­η­γη­θεῖ 25 χρό­νια νω­ρί­τε­ρα τό ἄλ­λο του σπου­δαῖ­ο ἔρ­γο μέ τί­τλο Thucydides· τοῦ H.D. Westlake, Individuals in Thucydides («Ἄ­το­μα στόν Θου­κυ­δί­δη», Cambridge, 1968), καί ἐ­πι­τέ­λους (!) τό λῆμ­μα τοῦ Otto Luschnat «Thukydides der Historiker» («Θου­κυ­δί­δης ὁ Ἱ­στο­ρι­κός») στή R.E., Supplementband, ΧΠ, 1971, μέ 268 στῆ­λες (!).

Συνέχεια ανάγνωσης «Η ΘΟΥΚΥΔΙΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΜΑΣ» →