Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ κατά τον ΝΙΤΣΕ

 ΖΑΝΕΚΑ ΣΤΕΡΓΙΑΝΗ

 

Ο Νίτσε στο έργο του «Ecce homo» χαρακτηρίζει τον εαυτό του ως τον πρώτο τραγικό φιλόσοφο, που είναι ακριβώς η αντίθεση και ο αντίποδας ενός πεσσιμιστή φιλόσοφου. Πρώτος αυτός, όπως λέει, έκανε αυτή τη μετουσίωση του διονυσιακού, φιλοσοφική συγκίνηση. Λόγω του περιορισμένου χώρου που έχω στη διάθεσή μου, θα σας παρουσιάσω τελείως επιγραμματικά τις απόψεις του Νίτσε για την τραγωδία και τον αρχαίο ελληνικό κόσμο γενικότερα, όπως αυτές αποτυπώνονται στο έργο του «Η γέννηση της τραγωδίας».
Κατά τον Νίτσε, η προοδευτική ανέλιξη της τέχνης είναι συνδεμένη με τη δυαδικότητα του απολλώνειου και του διονυσιακού πνεύματος. Αυτές οι δύο παρορμήσεις, οι τόσο διαφορετικές, προχωρούν παράλληλα, τις περισσότερες φορές σε ανοιχτές συγκρούσεις ανάμεσα στην απολλώνεια πλαστική τέχνη και τη χωρίς σχήματα τέχνη της μουσικής που ανήκει στο Διόνυσο. Χάρις, όμως, σ’ ένα μεταφυσικό θαύμα της ελληνικής «Βούλησης» ζευγαρώνουν και γεννοβολούν το ταυτόχρονα διονυσιακό και απολλώνειο έργο τέχνης: την αττική τραγωδία.

Συνέχεια ανάγνωσης «Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΝΙΤΤΣΕ» →

Ἀπό το  «ΑΔΗΛΩΝ ΟΨΙΣ»

του Παναγιώτη Στάμου

Ἡ Ἀκρόπολη δέν κατέχει μόνο θέση στόν χῶρο, ἀλλά δημιουργεῖ στόν χῶρο χῶρο: εἶναι τομή καί μέτρο του, περιβάλλει τό περιβάλλον της! Εἶναι ἐπίσης τομή καί μέτρο τοῦ χρόνου καί καθήλωσή του, εἶναι τόπος τοῦ χρόνου, πράξη μουσική, ρυθμός πού ἀρθρώνεται σέ λόγο ἀποτροπαϊκό τῆς ἀγωνίας τοῦ ἄνθρωπου βεβαιώνοντάς την ταυτόχρονα. Ὅλος ὁ ναός ὀρχεῖται!

Ἡ Ἀκρόπολη εἶναι τό κατ’ ἐξοχήν ἠθικό ποίημα καί μνημεῖο στό ὁποῖο συντηρεῖται ἡ μνήμη τῶν δημιουργῶν της, τό ἦθος καί τό ὕφος τους, ἡ ἐγκρατής βαρυθυμία! Ἄν ἡ ἀρχιτεκτονική εἶναι ἀποκρυσταλλωμένη μουσική, τότε ἴσως νά μήν εἶχε ἄδικο ὁ Πλάτων πού τοποθετοῦσε τό φυλακτήριον, τήν ἄμυνα τῆς πολιτείας, τήν ἀκρόπολιν δηλ., στή μουσική, ἑπομένως στήν Ἀκρόπολη!