ΟΛΥΜΠΙΟΙ ΘΕΟΙ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΝΕΥΜΑ٭

 

«Οἱ ση­με­ρι­νοί Εὐ­ρω­παῖ­οι εἴ­μα­στε σέ τε­λευ­ταί­α ἀ­νά­λυ­ση

δη­μι­ουρ­γή­μα­τα τῶν ὀ­λύμ­πι­ων θε­ῶν.»

 

Αποσπάσματα από το 2ο κεφάλαιο στο έργο του συγγραφέα 

«Η ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ»

 

Bruno Snell

 

            Ὁ ἄν­θρω­πος ἀν­τι­με­τω­πί­ζει το φό­βο καί τό μυ­στή­ρι­ο ἀρ­χι­κά με τη μορ­φή τοῦ θε­ϊ­κοῦ και δαι­μο­νι­κοῦ στοι­χεί­ου, πού οἱ πρω­τό­γο­νοι προ­σπα­θοῦν να το θέ­σουν ὑ­πό ἔ­λεγ­χο και να το ἐ­ξορ­κί­σουν με τη θρη­σκεί­α. Ὑ­περ­νί­κη­ση τοῦ φό­βου ση­μαί­νει συγ­χρό­νως και με­τα­βο­λή τῶν θρη­σκευ­τι­κῶν πα­ρα­στά­σε­ων. Με την πί­στη στους ὀ­λύμ­πι­ους θε­ούς, ὅ­πως πα­ρου­σι­ά­ζε­ται στην Ἰ­λι­ά­δα και την Ὀ­δύσ­σει­α, πραγ­μα­το­ποι­εί­ται αὐ­τή ἡ με­τα­βο­λή, και μά­λι­στα τό­σο ρι­ζι­κά, ὥ­στε δυ­σκο­λευ­ό­μα­στε να κα­τα­νο­ή­σου­με αύ­τή τη θρη­σκευ­τι­κό­τη­τα, ἀ­πό την ὁ­ποί­α λεί­πει σε με­γά­λο βαθ­μό ὁ φό­βος γι­α τις μυ­στη­ρι­α­κές δυ­νά­μεις…

  Συνέχεια ανάγνωσης «ΟΛΥΜΠΙΟΙ ΘΕΟΙ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΝΕΥΜΑ» →

Η ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ: ΜΙΑ ΛΕΠΤΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ*

 

(το αντίστοιχο κεφάλαιο στο έργο του M. Ι. Finley

«ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ»

I

«Κάθε θεωρία για τον ιμπεριαλισμό, που έχουν επινοήσει οι άνθρωποι, είναι συνέπεια της δεύτερης σκέψης τους. Αλλά οι αυτοκρατορίες δεν χτίζονται από ανθρώπους που ταράσσονται από δεύτερες σκέψεις».¹

Αρχίζω με αυτή την αφοριστική διατύπωση, η αλήθεια της οποίας αποδείχτηκε με τη μελέτη των σύγχρονων ιμπεριαλισμών, ως αντίδοτο στην οικεία πρακτική του να αρχίζει μια συζήτηση για την Αθηναϊκή αυτοκρατορία με στόχους και κίνητρα και γρήγορα να γλιστράει σε τοποθετήσεις, ακόμη και σε θεωρία, πράγμα που συνεπάγεται ότι οι άνθρωποι, που δημιούργησαν και επέκτειναν την αυτοκρατορία, άρχισαν και αυτοί και μ’ ένα καθορισμένο ιμπεριαλιστικό πρόγραμμα και με θεωρίες του ιμπεριαλισμού. Ένα χτυπητό επίκαιρο παράδειγμα της τακτικής, που έχω στο νου μου, είναι η απόπειρα να χρονολογήσουμε έναν αριθμό Αθηναϊκών νόμων και ψηφισμάτων (ή να υποστηρίξουμε μια προτεινόμενη χρονολογία) σύμφωνα με αυτό, που θα μπορούσε να ονομαστεί ιμπεριαλιστικός τόνος. Αν (οι νόμοι) είναι «σκληροί», υποστηρίζεται, «μυρίζουν» Κλέωνα και θα έπρεπε να χρονολογηθούν στη δεκαετία του 420 π.Χ., και όχι στα χρόνια της «μετριοπαθέστερης» ηγεσίας του Περικλή, στις δεκαετίες του 440 ή 430². Εφόσον το επιχείρημα δεν είναι κυκλικό, συνεπάγεται την ύπαρξη ενός αναγνωρίσιμου προγράμματος ιμπεριαλισμού, ή μάλλον δύο διαδοχικών και συγκρουόμενων προγραμμάτων, και αυτό χρειάζεται απόδειξη, και όχι εικασία.

Συνέχεια ανάγνωσης «Η ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ» →