Η γνώση κι ο Σκεπτικισμός

 

Θεοδόσιος Πελεγρίνης

Απόσπασμα από το βιβλίο του “Φιλοσοφία και αμφισβήτηση:

Για τον Θεό, την Γνώση και την Ηθική Πράξη”.

Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα

Ο σκεπτικισμός, ως συστηματική άρνηση της γνώσης, πρωτοεμφανίστηκε στο πλαίσιο της αρχαίας ελληνικής διανόησης υπό την μορφή δυο τάσεων: εκείνη του Ακαδημαϊκού Σκεπτικισμού και εκείνη του Πυρρωνισμού.

Κατά τον Ακαδημαϊκό Σκεπτικισμό (ο οποίος ονομάστηκε έτσι, επειδή αναδείχθηκε στους κόλπους της Ακαδημίας του Πλάτωνος από τους διαδόχους του στην διεύθυνσή της), δεν υπάρχουν τεκμήρια που να θεμελιώνουν την εγκυρότητα της γνώσης. Γι αυτό οι άνθρωποι θα πρέπει να πάψουν ν’ αναζητούν την αλήθεια. Τίποτε δεν είναι αληθές, τίποτε δεν μπορεί κανείς να γνωρίσει.

Συνέχεια ανάγνωσης «Η ΓΝΩΣΗ ΚΑΙ Ο ΣΚΕΠΤΙΚΙΣΜΟΣ» →

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΣΚΕΠΤΙΚΙΣΜΟ

 Λήψη του αρχείου

Peter Suber

Professor of Philosophy Department of Philosophy, Earlham College

Στις μέρες μας, σκεπτικιστές λέμε τους μονίμως δύσπιστους που σε όλους, και για ο,τιδήποτε, λένε, «Όχι» ή «Αμφιβάλλω» ή «Πώς το ξέρεις;» ή «Δεν σε πιστεύω» ή «Απόδειξέ το». Πάντως, σ’ όλη τη διάρκεια της ιστορίας της φιλοσοφίας, η φήμη των σκεπτικιστών κατά καιρούς υπήρξε ακόμα χειρότερη.

Οτιδήποτε είναι δυνατό κανείς να πιστέψει, κάποιος άλλος μπορεί να μη το πιστέψει· άλλος, πάλι, μπορεί να παραμείνει αβέβαιος ή αδιάφορος. Για έναν πιστό, οτιδήποτε έξω από την πίστη του είναι απιστία -και τούτη η «απιστία» περιλαμβάνει ολόκληρη εκείνη την ενδιαφέρουσα περιοχή που ξεκινά από την απερίφραστη άρνηση και εκτείνεται στον δισταγμό και τα ανάμικτα συναισθήματα, μέχρι και στην πλήρη αδιαφορία. Ο «σκεπτικισμός» κατέληξε να είναι ένας όρος που κλείνει μέσα του όλες αυτές τις διαφορετικές στάσεις. Σε μια δογματική κουλτούρα, ήταν φυσικό ο όρος να αποκτήσει σημασία μειωτική’ αναφερόταν σε κείνους που αμφέβαλαν, σε εποχές που η αμφιβολία προκαλούσε αγανάκτηση και α­ντιδράσεις.¹ Κι όμως, για τους αρχαίους εφευρέτες του, τους Έλληνες Σκεπτικούς, ο «σκεπτικισμός» είχε μια ξεκάθαρη και ακριβή σημασία -κάθε άλλο παρά μειωτική.

Συνέχεια ανάγνωσης «ΣΚΕΠΤΙΚΙΣΜΟΣ» →