«Θουκυδίδης, για όλα και για πάντα με τα μάτια ενός ιατρού»
Ομιλία στον Αττικό Πνευματικό Όμιλο Γλυφάδας
Πέμπτη, 15 Μαρτίου 2012
ΔΡ. Νίκος Ερ. Ιωάννου
Καρδιολόγος
«Θουκυδίδης για όλα και για πάντα με τα μάτια ενός ιατρού»
Ο τίτλος της ομιλίας μπορεί να φαντάζει υπερβολικός και εξωπραγματικός αν ερμηνευθεί κατά λέξιν. Ξεκίνησα αυτή την περιήγηση-περιπέτεια στην Ιστορία του Θουκυδίδη ή Ιστορία του Πελοποννησιακού πολέμου ενθυμούμενος την γοητεία που ήσκησε επάνω μου η ανάλυση του Επιταφίου του Περικλέους, στα μαθητικά μου χρόνια. Η βιωματική συνύπαρξη με καθεστώς και συνθήκες πολέμου, πρακτικώς σε όλη τη διάρκεια της ζωής μου, δεν στερείται επίσης σημασίας γι’ αυτή την αναζήτηση.
Τηλεγραφικά θα μπορούσε κανείς να πει, ότι ο Θουκυδίδης που γεννήθηκε περί το 460 κι έζησε μέχρι το 399 π.Χ αφιέρωσε τη μισή του ζωή στον πόλεμο Αθηνών-Σπάρτης που διήρκεσε 27 χρόνια (431-404). Τον 7οχρόνο της συρράξεως ήταν στρατηγός αλλά καθηρέθη και εξορίσθη διότι απέτυχε να σώσει την Αμφίπολη από τον Σπαρτιάτη στρατηγό Βρασίδα.
Να όμως που αυτή η ταπεινωτική αποστρατεία απετέλεσε την αφορμή για την ανάδειξη του μεγαλύτερου ίσως ιστορικού της ανθρωπότητος, που έβαλε την σφραγίδα του στην καταγραφή και ερμηνεία του φαινομένου του πολέμου. Η πρωτοτυπία του έγκειται στο ότι, εκτός από τις λεπτομέρειες των πολεμικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, καταγράφει παράλληλα τις ιδέες και τα επιχειρήματα που διαμορφώνουν την διπλωματία και τις σχέσεις μεταξύ των πόλεων κρατών και των συμμάχων τους καθώς και την καλή ή κακή έκβαση στρατιωτικών σχεδίων και στρατηγικών. Πάνω απ’ όλα όμως, αναδεικνύει με εντυπωσιακή καθαρότητα την προσωπικότητα των πρωταγωνιστών, αλλά και των ανωνύμων ανθρώπων, καθώς και την επίπτωση που έχει πάνω τους, αλλά και στις κοινότητες, ο πόλεμος.
Θα προσπαθήσω να δείξω ότι ανάλογα φαινόμενα έχουμε και σε άλλες εκδηλώσεις και εκφάνσεις της ζωής, αιτιολογώντας το «για όλα και για πάντα» του τίτλου.
Συνέχεια ανάγνωσης «ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ, ΓΙΑ ΟΛΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΜΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΕΝΟΣ ΓΙΑΤΡΟΥ»
Κατηγορία: ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ
ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ
Του δρος Νίκου Ερ. Ιωάννου,
Καρδιολόγου
Ο Θουκυδίδης θεωρείται από πολλούς ο µμεγαλύτερος ιστορικός που έζησε ποτέ. Έργο του, η εξιστόρηση του 27ετούς πολέµου (431-404) µμεταξύ Αθήνας και Σπάρτης. Μία από τις µμεγαλύτερες συνεισφορές του στην κατοπινή ιστοριογραφία ήταν η διάκριση µεταξύ βαθύτερων και επιφανειακών αιτίων του πολέµου. Ο Werner Jaeger υποστηρίζει ότι ο Θουκυδίδης δανείστηκε την ιδέα του περί του αιτίου από την ιατρική επιστήµη. Στις αρχές της αρχαίας ελληνικής ιατρικής γίνεται για πρώτη φορά η διάκριση µεταξύ των πραγματικών αιτίων και των συμπτωμάτων µιας ασθένειας.
Κάθε φορά που εκδηλώνεται µια νόσος ξεσπά ένας πόλεµος, άλλοτε µικρός και άλλοτε µεγάλος. Η νόσος είναι ο εισβολέας, ενώ ο ασθενής είναι αυτός που δέχεται την επίθεση. Όταν ο επιτιθέµενος είναι µικρής ισχύος και ο αµυνόµενος ισχυρός, η νόσος µπορεί να παρέλθει χωρίς ιδιαίτερες επιπτώσεις. Όταν όµως τα πράγµατα είναι σοβαρά και δύσκολα, ο ιατρός καλείται να παίξει έναν ρόλο που δεν διαφέρει από τον ρόλο του στρατηγού στην πρόληψη, την πρόβλεψη ή τον σχεδιασµό και την διεξαγωγή του πολέµου.
