Πολιτεία και πόλις στον Θουκυδίδη

 

Αρχαϊσμοί στις νεότερες προσεγγίσεις της δημοκρατίας και του κράτους.

 

Γιώργος Κοντογιώργης

 

 

Ο Θουκυδίδης θεωρείται βασικά ως ο θεωρητικός των διακρατικών σχέσεων και του πολέμου. Στην καλύτερη περίπτωση αξιολογείται και για την ποιότητα της αποτύπωσης μιας εκδήλωσης της πολιτικής ζωής των πόλεων, των δημηγοριών, χωρίς όμως ποτέ να συγχρονίζεται η συνάφειά τους με τη φύση του πολιτικού συστήματος, δηλαδή με το στάδιο της εξέλιξης του κοινωνικού γεγονότος, στο οποίο αναφέρονται. Η δημηγορία, ως λόγος του πολιτικού προσωπικού, προσφέρεται επομένως για σύγκριση με τον πολιτικό λόγο ενός, εν προκειμένω, σύγχρονου πολιτικού. Το ίδιο και οι διακρατικές σχέσεις.

Περιττεύει να επισημάνω ότι οι προσεγγίσεις αυτές των διακρατικών σχέσεων και του λόγου του πολιτικού είναι εν πολλοίς αυθαίρετες, ανάγονται συγκεκριμένα σε μια προ-επιστημονική γνωσιολογία, στο μέτρο που δεν εγγράφονται στον οικείο κοσμοσυστημικό χρόνο και κατά τούτο δεν συνεκτιμούν τη φάση στην οποία διέρχεται κάθε εποχή. Εννοώ μ’ αυτό ότι το διακύβευμα των διακρατικών σχέσεων είναι διαφορετικό, αναλόγως εάν αποτελούν αντικείμενο διαχείρισης από το κράτος/πολιτεία ή από το δήμο/πολιτεία. Ομοίως, δεν είναι ίδιος ο λόγος του πολιτικού της κυρίαρχης εξουσίας με τον λόγο του πολιτικού ρήτορα, που απλώς εισηγείται στον δήμο-κάτοχο της καθολικής πολιτικής αρμοδιότητας.

Συνέχεια ανάγνωσης «ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΣ ΣΤΟΝ ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ» →

ΘΟΥΚΥΔIΔΗΣ

 Ο ΚΟΡΥΦΑΙΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΣΤΟΧΑΣΤΗΣ

    ΚΑI Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΤΟΥ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ[1]

 

                                Γιώργου Δημητράκου

 

  Στους «Times» του Λονδίνου της 28.12.1991 δημοσιεύτηκε  άρθρο του Peter Stothard με τον τίτλο «Lessons from Athens» (Μαθήματα από την Αθήνα). Ο γενικόλογος αυτός τίτλος δα μπορούσε να περάσει απαρατήρητος, αν δε συνοδεύονταν από το πορτραίτο του Θουκυδίδη και από έναν επεξηγηματικό υπότιτλο, που παρέπεμπε στην Αθήνα του Ε’ π.Χ. αιώνα, ως πηγής έμπνευσης για την Αμερικανική πολιτική της λεγόμενης «νέας τάξης πραγμάτων» στον κόσμο. Το εξαιρετικά ενδιαφέρον αυτό άρθρο αναδημοσιεύτηκε ολόκληρο στο περιοδικό «Ποντίκι» της 9.1.1992, σ. 30 με τον τίτλο: «Αναζητούν διέξοδο στο Θουκυδίδη», και αναλυτικότερα: «Οι Αμερικανοί εκπαιδευτικοί προσπαθούν να εξηγήσoυν στα παιδιά τη «νέα διεθνή τάξη». Τρεις μέρες αργότερα (12.1.1992) το ίδιο άρθρο αναδημοσιεύθηκε και στο Κυριακάτικο «Βήμα», σ. Β3/29, σε ελεύθερη μετάφραση των σπουδαιότερων μερών του και συνοπτική απόδοση των υπόλοιπων, χωρίς ιδιαίτερο σχολιασμό.

Κατά τον Στότχαρτ, αν η Κυβέρνηση του προέδρου Μπους κερδίσει τη μάχη των εκλογών που πρόκειται να διεξαχθoύν το χρόνο τούτο, ο Θου­κυδίδης, ο πατέρας της πολιτικής ιστορίας, όπως τον ονομάζει, θα εξασφαλίσει νέα παράταση ζωής στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Αυτή την εποχή, σημειώνει, ο ιστορικός του «Πελοποννησιακού πολέμου, που η oοξυδέρκεια του συνέβαλε στην κατανόηση του αμερικάνικου εμφύ­λιου πολέμου, του Β’ Παγκόσμιου πολέμου και του ψυχρού πολέμου, ξαναμπαίνει στα Αμερικανικά σχολεία, για να επισημάνει τους ενδεχόμε­νους κινδύνους, που συνδέονται με τη «νέα τάξη πραγμάτων» στον κόσμο.

Στο άρθρο γίνεται αναφορά και στη γνώμη του Δρα Στάνλεϋ Μπέρ­στιν του Πανεπιστημίου της Πολιτείας Καλιφόρνια, σύμβουλου στη σύνταξη του νέου Διδακτικού Οδηγού του Υπουργείου Παιδείας, που έχει τον τίτλο «Ο χρυσός αιώνας της Ελλάδας». Σύμφωνα μ’ αυτήν οι νέοι Αμερικανοί χρειάζονται μια γερή δόση Θουκυδίδη για να αντιμετωπίσουν την υπέρμετρη αισιoδoξία που διακατέχει τον εδώ κόσμο απέναντι στις νέες δημοκρατίες, που συναπάρτιζαν κάποτε τη Σοβιετική  Ενωση.

Συνέχεια ανάγνωσης «ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ – Ο ΚΟΡΥΦΑΙΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΣΤΟΧΑΣΤΗΣ» →