ΠΕΜΠΤΗ ΦΑΛΑΓΓΑ ΣΤΟΝ ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ
ἀπό τό ἔργο του
«ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ, ΜΕΤΑΜΟΝΤΕΡΝΟΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ»
Τήν ἄνοιξη τοῦ 431, πρώτου ἔτους τοῦ Πελοποννησιακοῦ πολέμου, μιά ὁμάδα Πλαταιέων ὀλιγαρχικῶν ὑπό τη ἡγεσία κάποιου Ναυκλείδη συμφώνησαν μέ τούς Θηβαίους ὁμοϊδεάτες τους, καί συγκεκριμένα μέ τόν Εὐρύμαχο, γιό τοῦ Λεοντιάδη, «ἀνδρός Θηβαίου δυνατωτάτου», κατά Θουκυδίδη, νά βοηθήσουν ἔσωθεν τούς Θηβαίους να κυριεύσουν τήν πόλη τους, τίς Πλαταιέ, με ἀντάλλαγμα νά τούς δοθεῖ ἀργότερα ἡ ἐξουσία. Αὐτή ἦταν οὐσιαστικά καί ἡ πρώτη ἐχθροπραξία τοῦ ὅλου πολέμου, καθώς οἱ μέν Θηβαῖοι συμμαχοῦσαν μέ τούς Σπαρτιάτες καί τήν Πελοποννησιακή Συμμαχία, οἱ δέ Πλαταιεῖς μέ τους Ἀθηναίους καί τή Συμμαχία τῆς Δήλου. Ἀκολούθησε προδοσία ὑπό μορφήν πεμπτοφαλαγγίτικης δράσης, οἱ Θηβαῖοι κατόρθωσαν νά εἰσέλθουν στίς Πλαταιές, ἀλλά τελικά οἱ εἰσβολεῖς ἀπέτυχαν νά ἐπωφεληθοῦν ἀπό τήν ἀρχική τους ἐπιτυχία καί νά ἀντισταθοῦν ἀποτελεσματικά στήν ἀντεπίθεση τῶν δημοκρατικῶν δυνάμεων τῆς πόλης την ἐπαύριον τῆς εἰσβολῆς.
Κατηγορία: ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ
ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΗΘΙΚΗ
(γενικό συμπέρασμα στο έργο της Jacqueline de Romilly
«Ο ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΘΗΝΑΪΚΟΣ ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟΣ»)
Ο Θουκυδίδης στέκει κατά κάποιον τρόπο εκτός του κύριου ρεύματος των πνευματικών συγγενειών που μας επιτρέπει να παρακολουθήσουμε τις επιδράσεις από τον έναν στον άλλο στοχαστή. Ωστόσο, οι ιδέες που εκφράστηκαν κατά τον 4ο αιώνα που ακολούθησε, δεν είναι ολότελα άσχετες με τις δικές του. Φθάνοντας, λοιπόν, στο τέλος της μελέτης μας, μένει να προσδιορίσουμε τη φύση αυτής της σχέσης, μέσα στο πλαίσιο του τελικού απολογισμού των ιδεών του Θουκυδίδη.
Αυτές καθαυτές οι αναλύσεις του Θουκυδίδη που αναφέρονται στον αθηναϊκό ιμπεριαλισμό, δεν είναι απαλλαγμένες ούτε από πάθος ούτε από πίστη. Εντούτοις, τα βαθύτερα και οικουμενικότερα στοιχεία που οι αναλύσεις τείνουν να αναδείξουν, οδηγούν σε συμπεράσματα απαισιόδοξα· τέτοια είναι η φύση του διδάγματος που τελικά προκύπτει από την Ιστορία του. Ο ίδιος μάλιστα παρουσιάζει το αντικείμενο του θαυμασμού και της πίστης του ως εξαίρεση, ενώ ταυτόχρονα δείχνει την ύπαρξη ενός σχεδόν αναπόφευκτου κανόνα, σύμφωνα με τον οποίο θριαμβεύουν εκείνες οι ανθρώπινες τάσεις που αντιμάχονται τη δικαιοσύνη και σύντομα φέρνουν κατόπιν την εξαφάνιση της σοφίας. Έτσι, παρ’ όλο το μέγεθος του επιτεύγματος που θαυμάζει ο Θουκυδίδης στον Περικλή και στον ιμπεριαλισμό της εποχής του, το έργο του τεκμηριώνει πρώτ’ απ’ όλα μια αποτυχία, που τη βλέπει ως μια αποτυχία του ανθρώπου.
