Ο εμφύλιος των Κερκυραίων

και η έσχατη λογική της Πολιτειακής νομιμότητας ενός κράτους

 Παναγιώτης Ήφαιστος

Καθηγητής, Διεθνείς Σχέσεις-Στρατηγικές Σπουδές

Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών

www.ifestos.edu.gr  — www.ifestosedu.gr  —  info@ifestosedu.gr  — info@ifestos.edu.gr

ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ Πελοποννησιακός Πόλεμος, μετάφραση Ελευθέριου Βενιζέλου. Ακολουθούν αποσπάσματα και σχολιασμός από τον εμφύλιο των Κερκυραίων (διατηρείται η ορθογραφία του αρχικού). Συνιστάται ανάγνωση όλων των περιστατικών κάτω στα «Κερκυραϊκά», Βιβλίο Γ, καθώς και όλο το βιβλίο της μετάφρασης του Ελευθέριου Βενιζέλου. Ακολουθούν συνοπτικά σχόλια για συγκεκριμένα εδάφια των οποίων και παρατίθενται αποσπάσματα. Ολοκληρώνω με σύντομη ανάλυση όπου επιχειρείται να γίνει ένας ευρύτερος, βαθύτερος και πολιτικά νοούμενος ορισμός  της Πολιτειακής νομιμότητας.

Εισαγωγή. Η Κέρκυρα σύρθηκε στον εμφύλιο πόλεμο επειδή ροκανίστηκε και σταδιακά κατεδαφίστηκε η Πολιτειακή νομιμότητα. Συνοπτικά, πιο κάτω, θα υποστηριχθεί ότι η Πολιτειακή νομιμότητα είναι εκείνη η πολιτική ουσία που συγκροτεί και συγκρατεί το κράτους, τους νόμους και τους ανθρώπους. Αποτελεί υπαρξιακή προϋπόθεση βιωσιμότητας της πολιτείας, συνοχής της κοινωνίας και λειτουργίας της πολιτικής. Όταν υπονομευτεί υπονομεύονται τα πάντα, το κράτος και η κοινωνία γίνονται έρμαιο των ξένων, κλιμακώνονται τα εμφύλια σύνδρομα και η πλήρης καταστροφή είναι αναπόδραστη. Τα κύρια αίτια, θα υποστηριχθεί, είναι η αλληλουχία στρατηγικών λαθών που σταδιακά καθιστούσαν την Κέρκυρα έρμαιο των ξένων και έθρεφαν τα εμφύλια σύνδρομα. Ο Θουκυδίδης, ο μέγιστος και έσχατος πολιτικός επιστήμων, όχι μόνο περιγράφει αλλά και ερμηνεύει τα αίτια που οδήγησαν στον εμφύλιο των Κερκυραίων και στην καταρράκωση των νομιμοποιητικών θεμελίων και των έσχατων πολιτειακών λογικών της Κέρκυρας.

Συνέχεια ανάγνωσης «Ο ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑΙΩΝ» →

Ἐπίμαχα σημεῖα κριτικῆς στο Θουκυδίδη

και δύο ἐπιλεγμένες γενικές ἐκτιμήσεις για τη σκέψη του

ἀπό τό ἔργο του

«ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ, ΜΕΤΑΜΟΝΤΕΡΝΟΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ»

(κεφ. Α’ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ)

  του ΑΝΔΡΕΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ,

συγγραφέα, καθηγητή και προεδρεύοντα στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών.

Ἐπίμαχα σημεῖα κριτικῆς στο Θουκυδίδη

     …Ἔχει ὑποστηριχθεῖ πώς ὁ Θουκυδίδης ποτέ δεν κατάλαβε καλά τίς πραγματικές αἰτίες τοῦ Πελοποννησιακοῦ πολέμου. Ἡ ἄποψη αὐτή βρῆκε τόν ἐκφραστή της κυρίως στο πρόσωπου τοῦ ὁμότιμου καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου τοῦ Cambridge G.E.M. de Ste Croix, ἑνός μαρξιστῆ θεωρητικοῦ, ὁ ὁποῖος ἔχει γράψει δύο βιβλία: α) ἕνα εἰδικό θουκυδιδικό, το The Origins of the Peloponnesian War (Οἱ ἀρχές – ἡ καταγωγή – τοῦ Πελοποννησιακοῦ πολέμου) και β) το The class-Struggle in the ancient Greek World (Ἡ πάλη τῶν τάξεων στον ἀρχαῖο ἑλληνικό κόσμο). Ὡ αἴτιο αὐτῆς του τῆς σκέψης ἐπικαλεῖται το γεγονός ὅτι ὁ Θουκυδίδης δεν ἀντελήφθη τάχα σωστἀ αὐτό πού λέγεται «Μεγαρικό Ψήφισμα». Το «Μεγαρικό Ψήφισμα» ἦταν μία ἀπό τις πραγματικές αἰτίες τοῦ Πελοποννησιακοῦ πολέμου και ἦταν αἴτιο οἰκονομικῆς σύγκρουσης. Ὁ Περικλῆς, δηλαδή, ὡς ἐπικεφαλῆς τῆς Ἀθήνας και τῆς Συμμαχίας τῆς Δήλου, ἀπέκλεισε το λιμάνι τῶν Μεγάρων ἀπο τήν ἐλεύθερη διακίνηση τῶν ἀγαθῶν κατά τήν διάρκεια τοῦ Πελοποννησισκοῦ πολέμου. Αὐτή ἡ πράξη ἦταν ὁ πρῶτος γνωστός ἐμπορικός ἀποκλεισμός, το πρῶτο ἐμπάργκο στήν ἱστορία τῆς ἀνθρωπότητας.

Συνέχεια ανάγνωσης «ΕΠΙΜΑΧΑ ΣΗΜΕΙΑ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΤΟ ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ» →