ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΟΧΗ ΣΚΕΨΗΣ:

Η ΑΛΛΗΛΟΥΧΙΑ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΣΤΟΝ ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ

 Λήψη του αρχείου

Hans-Peter Stahl

Η αφήγηση του Θουκυδίδη έχει την τάση να προβάλλει απρόβλεπτα, αποσταθεροποιητικά αποτελέσματα που προέρχονται από φαινομενικά επουσιώδεις, αφανείς αρχές. Η προϊστορία που οδηγεί στην έκρηξη του Πελοποννησιακού Πολέμου (ο πόλεμος είναι το θέμα που έχει επιλέξει ο ιστορικός, σύμφωνα με την πρώτη πρόταση του έργου) αρχίζει στη μακρινή Επίδαμνο στις βορειοδυτικές παρυφές της αρχαίας Ελλάδας – η Επίδαμνος είναι τόσο μακρινή που ο ιστορικός πρέπει πρώτα να περιγράφει την τοποθεσία της στον χάρτη για τους αναγνώστες του. Η εξέλιξη που καταλήγει στην ανακωχή του 423/2 π.Χ. (και τελικά σε αυτό που σήμερα ονομάζουμε «Ειρήνη του Νικία») αρχίζει με την κατάληψη και οχύρωση από τους Αθηναίους μιας ακατοίκητης κορυφής ενός λόφου στη δυτική ακτή της Πελοποννήσου – το σημείο είναι τόσο ασήμαντο που οι Αθηναίοι στρατηγοί αρνούνται να αναμειχθούν και αστειεύονται ότι σπαταλούν τα χρήματα της πόλης …

Με βάση αυτά τα στοιχεία μπορούν ήδη να περιγραφούν δύο συμπληρωματικές όψεις του Θουκυδίδη ως αφηγητή (και στοχαστή). Η μία είναι η ικανότητα του να προβαίνει σε συνοπτικές αναλύσεις συνδυάζοντας την παρουσίαση μακροπρόθεσμων διαδικασιών με τη διερεύνηση της αξίας που έχουν φαινομενικά ασήμαντα γεγονότα στην πρόκληση πολύ σημαντικότερων εξελίξεων. Η άλλη είναι η διάκριση ανάμεσα στα επιφανειακά φαινόμενα και σε μια υπογείως εξελισσόμενη ιστορική τάση. Και οι δύο όψεις μαζί μάς βοηθούν να κατανοήσουμε την οξύνοια που ο συγγραφέας επιστρατεύει για να προσεγγίσει το αντικείμενό του.

Συνέχεια ανάγνωσης «ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΟΧΗ ΣΚΕΨΗΣ ΣΤΟΝ ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ» →

Η θανατική ποινή στο Θουκυδίδη

 Δέσποινας Καλέζου

 

Η Μυτιλήνη, η σημαντικότερη πόλη της Λέσβου, ανήκε στη συμμαχία των Αθηναίων. Την άνοιξη του 428 π.Χ. κατά τη διάρκεια του πελοποννησιακού πολέμου οι ολιγαρχικοί που δεν είχαν χάσει ποτέ την εξουσία, σκέφτηκαν ότι είχε φτάσει η κατάλληλη στιγμή που θα μπορούσαν να αποστατήσουν με επιτυχία από την Αθήνα, κάτι που δεν είχε πετύχει ως τότε καμία από τις πόλεις του Αιγαίου που το είχαν επιχειρήσει.

Το μέσο με το οποίο έλπιζαν ότι θα πετύχουν το σκοπό τους ήταν η βοήθεια από τη Σπάρτη και τη Βοιωτία. Η Αθήνα όμως πληροφορήθηκε το σχέδιο, και παρόλο που πιέζονταν πολύ από την εισβολή των Λακεδαιμονίων και των συμμάχων της στην Αττική απέκλεισε τη Μυτιλήνη πριν φτάσει η βοήθεια. Κατά το τέλος του καλοκαιριού έφτασαν στην Ολυμπία, σε μια συνέλευση των Πελοποννησίων που έγινε με την ευκαιρία των αγώνων, απεσταλμένοι από τη Λέσβο και έπεισαν τους Σπαρτιάτες να αποδεχτούν το σχέδιο τους που περιελάμβανε δεύτερη εισβολή τους στην Αττική και συγχρόνως συγκέντρωση του στόλου τους στον Ισθμό.

Πίστευαν ότι αυτό το σχέδιο θα εξανάγκαζε τους Αθηναίους να αποχωρήσουν από τη Λέσβο με αποτέλεσμα να ελευθερωθεί ο λεσβιακός στόλος. Όμως οι Αθηναίοι, ενώ ακόμη γινόταν οι προετοιμασίες, επάνδρωσαν εκατό καινούργια καράβια και τα έστειλαν στον Ισθμό, χωρίς να ανακαλέσουν τον άλλο στόλο. Η εισβολή ματαιώθηκε και έτσι έσβησε κάθε προοπτική επιτυχίας των Μυτιληναίων.

Συνέχεια ανάγνωσης «Η ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ ΣΤΟΝ ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ» →