Στο έργο «ΗΜΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ»
§1. Ὁ σημερινός δυτικός πολιτισμός, γέννημα καί
ἐξέλιξις τῶν πολιτιστικῶν στοιχείων πού μᾶς ἐκληροδότησεν ἡ Ἀρχαιότης, καί ἑπομένως, εἰς τάς γενικάς του γραμμάς, ὑπεράνω ἐθνικῶν καί γλωσσικῶν ὁρίων εὔρισκομενος, δίδει καί εἰς τό πρόβλημα τῆς σχέσεώς μας πρός τήν Ἀρχαιότητα, ὡς πολιτιστικήν καί ἐκπαιδευτικήν ἀξίαν, κοινήν δι’ ὅλα τά ἔθνη μορφήν. Καί ὅμως ἀναλόγώς της θέσεως, πού ἱστορικῶς ἀπέναντί της Ἀρχαιότητος κατέχει ἕκαστον ἔθνος, ἀναλόγώς της σχέσεώς του πρός τήν κληρονομιάν αὔτης, καθοριζομένην ἀπό τά ἰδιάζοντα εἰς ἕκαστον χαρακτηριστικά, ἀναλόγως πρός ἄλ- λᾶς ἐνδοεθνικᾶς προϋποθέσεις καί συνθήκας, ρυθμίζονται καί ἡ ἐμφάνισις τοῦ προβλήματος τῶν ἀνθρωπιστικῶν σπουδῶν καί αἱ ἑκάστοτε προβαλλόμεναι λύσεις αὔτοῦ. Ἐξ ἄλλου τό ἀνθρωπιστικόν ζήτημα – διά νά τό ὀνομάσω τοιουτοτρόπως συντομίας χάριν – ἀποτελεΐ ἕν ἀπό τά πολλά ζητήματα τῆς πνευματικῆς ζωῆς ἕκαστου ἔθνους καί εὑρίσκεται εἰς τελείας ἀλληλεξαρτήσεως σχέσιν πρός αὐτά.
Διά τήν Ἑλλάδα, ὡς ἱστορικόν – ὄχι ἁπλῶς πολιτιστικόν – κληρονόμον τοῦ ἑλληνιμοΰ, παρουσιάζει τό πρόβλημα πολύ περισσοτέρας ἰδιαιτέρας φάσεις, πού εἶναι ἀπαραίτητον νά ἐξετασθοῦν ἐδῶ ὡς συμπλήρωμά της ἀπό καθαρῶς εὐρωπαϊκής ἀπόψεως ἐκθέσεως τοῦ ζητήματος ὑπό του Zielinski.
