Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΦΥΛΑΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ

  Κωνσταντίνος Καλαχάνης

Διδάκτωρ Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Κύριο θέμα της «Πολιτείας» αποτελεί η αναζήτηση του ορισμού της δικαιοσύνης, η οποία συντελεί στην αρμονική συνύπαρξη των μερών της.

Όπως αναφέρει ο Πλάτων, η Πολιτεία αποτελείται από τρεις κοινωνικές ομάδες, οι οποίες αντιστοιχούν προς τα μέρη της ανθρώπινης ψυχής ως εξής: Άρχοντες (λογιστικό), Φύλακες (θυμοειδές), Δημιουργοί (επιθυμητικό) (Πολίτης, 1997, σ.228-229). Πρωτεύουσα θέση έχει η τάξη των αρχόντων φιλοσόφων, η οποία είναι επιβεβλημένο κατά κάποιον τόπο να εποπτεύει τις άλλες δυο, όπως αντίστοιχα και το λογιστικό μέρος της ψυχής φροντίζει ώστε το επιθυμητικό και το θυμοειδές να ευρίσκονται σε ισορροπία.

Η παρούσα εργασία εστιάζεται στην τάξη των Φυλάκων και ιδιαίτερα στο ζήτημα της εκπαίδευσης που υποστηρίζει ο Πλάτων ότι πρέπει να λάβουν. Αρχικά θα αναζητηθούν τα αίτια που επιβάλλουν την παρουσία τους, αλλά και τα προτερήματα που πρέπει να διαθέτουν προκειμένου να ανταποκριθούν στα καθήκοντά τους. Ακολούθως εξετάζεται η εκπαίδευσή τους, η οποία προϋποθέτει τόσο την πνευματική, όσο και την σωματική καλλιέργεια σε συνδυασμό με την επιστήμη.

  Συνέχεια ανάγνωσης «Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΦΥΛΑΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΩΝΙΚΗ «ΠΟΛΙΤΕΙΑ»» →

Ο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟ*

 

Γρηγόρης Τσούνης

Βιολόγος

 

Τ’ αφιερώνω στο φίλο μου Stanley Cramp, μεγάλο Φυσιοδίφη-Ορνιθολόγο.

 που έφυγε για πάντα από κοντά μας.

 

Ο Αριστοτέλης γεννήθηκε το 384 π.Χ. στα Στάγειρα, μια μικρή πόλη στη βορειοανατολική πλευρά της Χαλκιδικής.

Ο πατέρας του Νικόμαχος ήταν γιατρός του βασιλιά της Μακεδονίας Αμύντα του Β’, πατέρα του Φιλίππου. Σύμφωνα με τον Σουίδα, ο πατέρας του Αριστοτέλη είχε γράψει έξι ιατρικά βιβλία και ένα βιβλίο φυσικής.

Πολλοί βιογράφοι του αποδίδουν την κλίση του στη βιολογία και τις φυσικές επιστήμες στις εντυπώσεις της πρώτης παιδικής του ηλικίας. Αν ο Αριστοτέλης ζούσε με τον πατέρα του στα ανάκτορα του Αμύντα του Β’, είναι φυσικό να έλαβε απ’ αυτόν τη μύηση σ’ ό, τι αφορά τις φυσικές επιστήμες.

Ο Αριστοτέλης όμως είχε την ατυχία να χάσει τον πατέρα του σε νεαρή ηλικία. Τη φροντίδα της ανατροφής του την ανέλαβε τότε ο φίλος του πατέρα του Πρόξενος. Κατά το 367 π.Χ., μόλις έγινε 17 χρόνων, ο κηδεμόνας του τον έστειλε να μαθητεύσει στην Ακαδημία του Πλάτωνα, στην Αθήνα.

Η μετάβασή του στην Αθήνα έγινε μετά από υπόδειξη του Μαντείου των Δελφών, ότι έπρεπε ν’ ακολουθήσει φιλοσοφικά μαθήματα εκεί (τοῦ Πυθοῖ θεοῦ χρήσαντος αὐτῷ φιλοσο­φεῖν Ἀθήνησι).

Ο Αριστοτέλης μαθήτευσε κοντά στον Πλάτωνα από το 17ο έως το 37ο έτος της ηλικίας του.

Τα μέλη όμως της Πλατωνικής Ακαδημίας δεν ήταν παθητικοί ακροατές. Ο Πλάτωνας έδινε πάντοτε την ευκαιρία σε όλους τους μαθητές του να αναπτύξουν τις ιδέες τους και τα ατομικά τους προτερήματα. Στην Ακαδημία ο Αριστοτέλης είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει την ανάπτυξη πολλών επιστημονικών ερευνών. Είχε την ευκαιρία να ασχοληθεί με την Αστρονομία, τα Μαθηματικά, τις Φυσικές Επιστήμες, τη Λογική και με οντολογικές και ρητορικές μελέτες. Με τη δημοσίευση των διαλογικών έργων του βοήθησε στη διάδοση των φιλοσοφικών αντιλήψεων της Ακαδημίας. Το 354 π.Χ. με τους διαλόγους «Ηθικά Ευδήμεια» και «Προτρεπτικός» εμφανίζει τις δικές του ιδέες και τους στοχασμούς. Μετά το θάνατο του Πλάτωνα (347), προέκυψε ζήτημα διαδοχής στη διεύθυνση της Ακαδημίας. Οι τρεις διακρινόμενοι μαθητές της Ακαδημίας ήταν ο Αριστοτέλης, ο Ξενοκράτης και ο Σπεύσιππος (γιος της αδελφής του Πλάτωνα). Απ’ αυτούς προτίμησαν τον Σπεύσιππο, μια και ήταν Αθηναίος. Ο Αριστοτέλης μαζί με τον Ξενοκράτη εγκατέλειψαν τότε την Αθήνα και εγκαταστάθηκαν στην Άσσο της Μικράς Ασίας, απέναντι από τις ακτές της Λέσβου. Μαζί με τον Αριστοτέλη ήρθαν στην Άσσο ο ανιψιός του Καλλισθένης, ο Νελεύς και ο Θεόφραστος από την Ερεσσό της Λέσβου.

Συνέχεια ανάγνωσης «Ο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟ» →