Περί του κλεισίματος της (νεο)Πλατωνικής Ακαδημίας

 

  Σημείωση: οι όροι «Ακαδημία», «Φιλοσοφική Ακαδημία», «Νεοπλατωνική Σχολή», «Νεοπλατωνική Ακαδημία» και «Φιλοσοφική Σχολή» χρησιμοποιούνται για να δείξουν το ίδιο πράγμα. Όπως επίσης και οι όροι «Έλληνας», «παγανιστής» και «εθνικός», οι οποίοι πολλές φορές αποτελούν μετάφραση του όρου pagan από τα πρωτότυπα.

 Πάνος Κωνσταντινίδης

 Έκλεισε η Ακαδημία το 529;

 Η διαρρήδην μαρτυρία του Μαλάλα περί της απαγορεύσεως της φιλοσοφίας στην Αθήνα[1] και η άμεση αναφορά του Αγαθία[2] θα έπρεπε να ήταν αρκετές για να συνειδητοποιήσουμε τις δυσκολίες που αντιμετώπιζε η ελληνική σκέψη και οι Έλληνες από την εξάπλωση και επιβολή του χριστιανισμού. Δυστυχώς αρκετοί αμφισβητούν αυτές τις μαρτυρίες και προσπαθούν να αποδείξουν το αντίθετο, λέγοντας ότι α) η φιλοσοφία εκείνη την εποχή είχε παρακμάσει και ότι το κλείσιμο της σχολής ήταν αποτέλεσμα αυτής της παρακμής και ότι β) η φιλοσοφία διδάσκονταν ακόμα στην Αλεξάνδρεια (και άρα δε θα μπορούσε να έχει απαγορευτεί από τον Ιουστινιανό). Στο κείμενο παρακάτω εξετάζονται και οι δύο αυτές απόψεις.

 Τα επιχειρήματα που αντλούν οι περισσότεροι για να αποδείξουν ότι η Ακαδημία δεν είχε κλείσει προέρχονται κυρίως από τον Alan Cameron και το έργο του «The Last Days of the Academy at Athens»[3] αλλά και από δύο σκόρπιες αναφορές σε κάποιες προσωπικότητες εκείνης της εποχής, τον Τυχικό Βυζάντιο και τον Θεόδωρο (μετέπειτα αρχιεπίσκοπο Canterbury) που υποτίθεται ότι σπούδασαν στην Αθήνα.

Συνέχεια ανάγνωσης «ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΤΗΣ ΠΛΑΤΩΝΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ» →

Οι αρχαίοι Έλληνες και ο κόσμος

 oμώνυμο κεφάλαιο στο έργο του David C. Lindberg

«ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ»

O κόσμος τον Ομήρου και του Ησίοδου

Δεν γνωρίζουμε τίποτε για τον Όμηρο, συγγραφέα, σύμφωνα με την παράδοση, δύο σπουδαίων επικών ποιημάτων. της Ιλιάδας και της Οδύσσειας. Τα ποιήματα, τα οποία αφηγούνται ηρωικές περιπέτειες που συνδέονται με την τελευταία περίοδο και τα επακόλουθα του Τρωικού Πολέμου μεταξύ των Ελλήνων και των Τρώων. είναι σαφώς προϊόντα μακράς προφορικής παράδοσης και οι ρίζες τους φθάνουν μέχρι τη μυκηναϊκή εποχή (πριν το 1200 π.Χ.)’ επιπλέον, φαίνεται ότι έχουν επηρεαστεί από μη-ελληνικές επικές παραδόσεις από την Εγγύς Ανατολή. Κατά πάσα πιθανότητα αποδόθηκαν σε γραπτή μορφή κατά τη διάρκεια του 8ου αιώνα, αλλά το αν ένας (ο Όμηρος) ή πολλοί είναι υπεύθυνοι γι’ αυτό παραμένει διαφιλονικούμενο. Όποια κι αν είναι η συγκεκριμένη τους καταγωγή, η Ιλιάδα και η Οδύσσεια αποτέλεσαν το θεμέλιο της αρχαίας ελληνικής παιδείας και πολιτισμού και παραμένουν μεταξύ των καλύτερων διαθέσιμων μαρτυριών της μορφής και του περιεχομένου της αρχαίας ελληνικής σκέψης¹.

Δίπλα στον Όμηρο πρέπει να τοποθετήσουμε τον Ησίοδο, του οποίου η ακμή τοποθετείται στα τέλη του 8ου αιώνα. Στον Ησίοδο, γιο ενός γεωργού, αποδίδονται δύο σημαντικά ποιητικά έργα: τα Έργα και Ημέραι (το οποίο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ένα γεωργικό εγχειρίδιο) και η Θεογονία, η οποία αφηγείται την καταγωγή των θεών και του κό­σμου². Ο Ησίοδος κατασκεύασε μια γενεαλογία των θεών, και, μαζί με τον Όμηρο, καθόρισε το χαρακτήρα τους και τις λειτουργίες για τις οποίες ήταν υπεύθυνοι. Η επιλογή των δώδεκα θεών του Ολύμπου ως θεών των αρχαίων Ελλήνων μέσα από μια πληθώρα τοπικών θεοτήτων οφείλεται στην από κοινού επίδραση του Ομήρου και του Ησίοδου.

Συνέχεια ανάγνωσης «ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ» →