Πλάτων

 (το αντίστοιχο κεφάλαιο στο έργο του G.E.R. LLOYD

«ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ»

ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΑΛΗ ΩΣ ΤΟΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ

 Το δεύτερο ήμισυ του 5ου π.Χ. αιώνα σηματοδότησε τρεις αλλαγές που επηρέασαν βαθιά τη μετέπειτα εξέλιξη της ελληνικής σκέψης. Πρώτον, έχουμε ήδη επισημάνει τη διεύρυνση του πεδίου της εκπαίδευσης, φαινόμενο που συνδέεται με το κίνημα των σοφιστών. Ενώ η παραδοσιακή ελληνική εκπαίδευση περιοριζόταν στη διδασκαλία της γραμματικής, της μουσικής και της ποίησης, οι σοφιστές ήταν έτοιμοι να αναπτύξουν οποιοδήποτε θέμα, αρκεί να αμείβονταν για αυτό. Δεύτερον, σύμφωνα με την περίφημη φράση του Κικέρωνα (Συζητήσεις στο Τούσκουλο), ο Σωκράτης «κατέβασε τη φιλοσοφία από τον ουρανό». Αν οι προγενέστεροι φιλόσοφοι επιδόθηκαν με μεγαλύτερο ζήλο στη φυσική φιλοσοφία και στην κοσμολογία, ο Σωκράτης αλλά και πολλοί από τους σοφιστές έδειξαν, αντιθέτως, σαφή προτίμηση στην ηθική φιλοσοφία. Τρίτον, η Αθήνα αναδείχθηκε στο σημαντικότερο πνευματικό κέντρο της Ελλάδας. Ενώ οι περισσότεροι προγενέστεροι φιλόσοφοι είχαν ζήσει και εργαστεί είτε στην Ιωνία είτε στην Κάτω Ιταλία, από τον Σωκράτη και μετά όλο και περισσότεροι από τους σημαντικούς διανοητές ή ήταν γεννημένοι στην Αθήνα ή πέρασαν εκεί μεγάλο μέρος της ζωής τους- τον 4ο π.Χ. αιώνα η τάση αυτή έγινε ακόμη πιο έντονη, όταν τόσο ο Πλάτων όσο και ο Αριστοτέλης ίδρυσαν σχολές την Ακαδημία και το Λύκειο, αντίστοιχα που προσείλκυσαν φιλοσόφους και επιστήμονες από ολόκληρη την Ελλάδα.[1]

Συνέχεια ανάγνωσης «ΠΛΑΤΩΝ» →

Δ του Κενταύρου

(ΠΛΑΤΩΝ ΚΑΙ ΣΟΦΙΣΤΕΣ – ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ)

 Ῥένου Άποστολίδη

  Ἤ σει­ρά τῶν Κεν­ταύ­ρων ξε­κι­νά­ει μέ τήν ἔκ­δο­ση τῶν σε­μι­να­ρί­ων το­ϋ Ρέ­νου γιά νέ­ους δη­μο­σι­ο­γρά­φους τῆς ΕΣΗΕΑ. Ὁ τί­τλος: για­τί μ α θ ή μ α τ α συ­νι­στοῦν, κι ὁ Κέν­ταυ­ρος ἦ­ταν ὁ μυ­θι­κός μύ­στης πρός τ’ ἀ­νώ­τε­ρα, πού ὁ ‘Ρένος τόν εἶ­χε σύμ­βο­λο σέ κάμ­πο­σα κεί­με­νά του. μά καί γιά νά θυ­μί­ζη ἡ Γε­νι­κή αὔ­τή τους μα­κρι­νούς ἀ­στε­ρι­σμούς, μί­ας κι δσᾶ λέ­γον­ται τό­σο δι­α­φο­ρε­τι­κά ἐῬν’ ἄ­π’ τά συ­νη­θι­σμέ­να, ὥ­στε μοιά­ζουν ἀ­π’ ἄλ­λο ἄ­στρο…

Τά σε­μι­νά­ρια σκό­πι­μα δι­αι­ροῦν­ται σ’ αὐ­τό­νο­μες κ’ εὐ­σύ­νο­πτες ἑ­νό­τη­τες (κα­θε­μιά μέ δι­α­φο­ρε­τι­κό γράμ­μα: A, Β, Γ, κ.λ.), πού ἔ­χουν ἡ καί δέν ἔ­χουν σχέ­ση με­τα­ξύ τους: Παι­δεί­α καί γλῶσ­σα, ἀ­πό τόν Ὅ­μη­ρο στούς Προ­σω­κρα­τι­κούς, Ἡ­ρά­κλει­τος, Πλά­των καί Σο­φι­στές, Νε­ο­ελ­λη­νι­κή γραμ­μα­τεί­α, δη­μο­τι­κή καί λό­για κ.λ. Ἀ­πο­τε­λοῦν βέ­βαι­α πολ­λο­στη­μό­ριο ὁ­σων δι­ε­ξῆλ­θε στά σε­μι­νά­ρια τῆς ΕΣΗΕΑ (1989-93), μά κα­θώς πο­τέ του δέν ἀ­κο­λου­θοῦ­σε συγ­κε­κρι­μέ­νο «πρό­γραμ­μα μα­θη­μά­των», οὔ­τ’ ἔ­βα­ζε ὁ­ρια στό τί κ’ ἐκ ποι­ᾶς ἀ­φορ­μῆς θά πῇ, οὔ­τ’ ἀ­πέ­φευ­γε τίς γλα­φυ­ρές ὁ­σο καί μα­χη­τι­κές – ἀ­κό­μα κ’ ἔ­ναν­τι τῶν παι­δι­ών – πα­ρεκ­βά­σεις, ὁ­πο­τε λά­βαι­νε προ­κλή­σεις (ἐ­λεύ­θε­ρο μά­θη­μα ἦ­ταν!), ὁ ζων­τα­νός λό­γος του δύ­σκο­λα τι­θα­σεύ­ε­ται σέ γρα­φτό.

Συνέχεια ανάγνωσης «ΠΛΑΤΩΝ-ΣΟΦΙΣΤΕΣ (τέλος του αρχαίου κόσμου)» →