Ο πλατωνικός “φύλακας”

Ένα πρότυπο για κρίσεις και συγκρίσεις

Γεωργίου Στ. Βαγιανού

καθ. Φιλοσοφικής σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

 

Α΄ΜΕΡΟΣ

 I Σε προηγούμενα άρθρα μας αναφερθήκαμε στον όρο: ‘πλατωνικός φύλακας’. Eκτιμήσαμε, τώρα, ότι έχει ενδιαφέρον να ενημερωθεί ο αναγνώστης γι’ αυτόν. Είναι μια ενημέρωση που βοηθεί σε κρίσεις και συγκρίσεις για τις επαγγελματικές αρμοδιότητες και ευθύνες και του σύγχρονου αστυνομικού, του εργάτη αυτού ‘νόμου και πολιτισμού’ 1 . -Ξεκινώντας το άρθρο μας υπενθυμίζουμε, ότι ο Πλάτων, συγγραφέας της ‘Πολιτείας’ και εισηγητής του ‘φύλακα’, υπήρξε διανοητής προσηλωμένος στην αξία ‘πολιτεία’ (συναφείς και οι έννοιες: κράτος, έννομη τάξη, πολιτισμός κ.ά.), και στη σημασία της ομαλής λειτουργίας της για την ανέλιξη του πολιτισμού.

Όταν έγραφε την ‘Πολιτεία’, ήταν προβληματισμένος εξαιτίας της κακοδαιμονίας του αθηναϊκού κράτους, μετά τον Πελοποννησιακό Πόλεμο. Επειδή θέλησε να ενισχύσει τον σεβασμό στην πολιτεία, και να την εξυγιάνει, έκρινε ως καλή λύση-πρόταση τη θέσπιση νέας νομοθεσίας, και, γενικά, την αλλαγή της πολιτικής νοοτροπίας. Επάνω στα στοιχεία αυτά, που θα στέριωναν την πολιτεία, οραματίσθηκε την επανίδρυση του μεταπολεμικού αθηναϊκού κράτους. Φορείς και συντελεστές του ‘οράματός’ του, οι νέοι πολιτικοί, οι νέοι πολίτες, η νέα πολιτική τάξη, με πρόταση, σκέψη και στάση που θα λειτουργούν σε αντιστοιχία με το ‘όραμά’ του.

Θα επιχειρήσουμενα ενημερώσουμε τον αναγνώστη, για τα βασικότερα στοιχεία που προσδιορίζουν την προσωπικότητα και διέπουν τη λειτουργία του ‘φύλακα’, νέου πολίτη, προβεβλημένου οργάνου, εκφραστή της νέας πολιτικής σκέψης και παράγοντα της νέας πολιτείας και της νέας, τότε, πολιτικής τάξης. Για να ασκήσει το έργο του καλείται να ασκηθεί πρώτα ο ίδιος, σύμφωνα με τη νέα νομοθεσία. Στη βάση αυτών, η ενημέρωση για τον ‘πλατωνικό φύλακα’ επιτρέπει να γίνουν κάποιοι παραλληλισμοί με τον σύγχρονο αστυνομικό. Είναι κι αυτός πρόσωπο που ασκεί εξουσία. Δεν αποκλείεται, συνεπώς, η αναζήτηση πιθανών βελτιώσεων σε επίπεδο μόρφωσης και επαγγελματικής εκπαίδευσής του. 2Άλλωστε, κάθε πληροφορία για δημόσιο ιστορικό πρόσωπο που έχει συνδεθεί με άσκηση εξουσίας, όπως ο πλατωνικός ‘φύλακας’, αποτελεί γνώση ιστορικά ενδιαφέρουσα και πρακτικά χρήσιμη, αν, μάλιστα, σχετίζεται και με θέματα εκπαίδευσης.

Συνέχεια ανάγνωσης «Ο ΠΛΑΤΩΝΙΚΟΣ «ΦΥΛΑΚΑΣ»» →

Το συγγραφικό έργο του Πλάτωνος:

Πλατωνική Βίβλος – Η Βίβλος του Φιλοσόφου.

Κανόνας 36 Έργων σε εννέα τετραλογίες.

   ΠΗΓΗ: http://www.heliodromion.gr/palaio/Platon.htm

  Το συγγραφικό έργο του Πλάτωνος θεωρείται ότι έχει σωθεί ακέραιο. Η παραδοθείσα ταξινόμηση του Έργου του σε εννέα τετραλογίες (9 χ 4) έγινε από τον λόγιο Θράσυλλο, που έζησε επί των χρόνων του αυτοκράτορος Τιβερίου (1ος αι. π.χ. -1ος αι. μ.χ.).

Η ταξινόμηση αυτή περιλαμβάνει τον τίτλο, που προκύπτει από το κύριο πρόσωπο του κάθε διαλόγου, τον υπότιτλο, ο οποίος αποδίδει το περιεχόμενο του έργου, και τον χαρακτηρισμό του (ηθικός, λογικός, κλπ.)

Στον Κανόνα της Πλατωνικής Βίβλου ( Άπαντα του Πλάτωνος – Corpus Platonicum) περιλαμβάνονται: Τριάντα τέσσερις (34) Διάλογοι, Η Απολογία του Σωκράτους, και 13 Επιστολές του Πλάτωνος.

Οφείλουμε, προς αποφυγήν κάθε παρεξηγήσεως, να διευκρινίσουμε την χρησιμοποίηση του όρου Βίβλος. Ο όρος αυτός έχει εκλάβει στην αντίληψη του σημερινού ανθρώπου έναν αλλοτριωμένο χαρακτήρα, λόγω της καπηλεύσεώς του και της αποκλειστικής ταυτίσεώς του με την λεγομένη “Παλαιά Διαθήκη”. Ο όρος Βίβλος, όμως, σήμαινε και -στα πλαίσια μιας καθ΄ όλα θεμιτής και αναγκαίας νοηματικής ανατροφοδοτήσεως της Ελληνικής Γλώσσας- σημαίνει το σύνολο μιας συγγραφής όπου συστηματοποιείται μια Διδασκαλία, και κατ΄ αυτόν τον τρόπο παραδίδεται στις επόμενες γενιές. Γι΄ αυτό και μία Βίβλος αποτελείται από πολλά Βιβλία, είναι δηλ. ένα Μέγα Βιβλίον. Ιδέ Αθήναιο, αρχή Δειπνοσοφιστών, όπου ονομάζει το σύνολο της συγγραφής του Βίβλο: Αθήναιος μεν ο της Βίβλου πατήρ… Ολυμπιόδωρο: Φερεκύδης ο διδάσκαλος Πυθαγόρου, ου και Βίβλος θεολόγος φέρεται, Νόννο και Ευστάθιο, οι οποίοι ομιλούν περί Ομηρικής Βίβλου: Βίβλος Ομήρου (Νόννος 1,42,181), Ιλιάς, Βίβλος δηλαδή (Ευστάθιος, Ιλιάς 1,8,1), αναπληροί δε πως και την Ιλιάδα η Βίβλος αυτή -η Οδύσσεια (Ευστάθιος, Οδύσσεια 1,2,35), Μέγα Ετυμολογικόν: Αριστάρχειος Βίβλος, η του Αριστάρχου (1,29,55), αλλά και στον ίδιο τον Πλάτωνα (Θεαίτητος 162 A) όπου μιλώντας για την Διδασκαλία του Πρωταγόρα, αναφέρει χαρακτηριστικά: εκ του αδύτου της Βίβλου εφθέγξατο…

  Συνέχεια ανάγνωσης «ΤΟ ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΠΛΑΤΩΝΟΣ» →