ΛΕΥΚΙΠΠΟΣ – ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ

            «τὸ μὲν πᾶν ἄπειρόν φησιν, ὡς προείρηται· τούτου δὲ τὸ μὲν πλῆρες εἶναι, τὸ δὲ κενόν, <ἃ> καὶ στοιχεῖά φησι. κόσμους τε ἐκ τούτου ἀπείρους εἶναι καὶ διαλύεσθαι εἰς ταῦτα. γίνεσθαι δὲ τοὺς κόσμους οὕτω· φέρεσθαι <κατὰ ἀποτομὴν ἐκ τῆς ἀπείρου> πολλὰ σώματα παντοῖα τοῖς σχήμασιν εἰς <μέγα κενόν>, ἅπερ ἀθροισθέντα δίνην ἀπεργάζεσθαι μίαν, καθ’ ἣν προσκρούοντα καὶ παντοδαπῶς κυκλούμενα διακρίνεσθαι χωρὶς τὰ ὅμοια πρὸς τὰ ὅμοια. ἰσορρόπων δὲ διὰ τὸ πλῆθος μηκέτι δυναμένων περιφέρεσθαι, τὰ μὲν λεπτὰ χωρεῖν εἰς τὸ ἔξω κενόν, ὥσπερ διαττώμενα· τὰ δὲ λοιπὰ <συμμένειν> καὶ περιπλεκόμενα συγκατατρέχειν ἀλλήλοις καὶ ποιεῖν πρῶτόν τι σύστημα σφαιροειδές.»

Η ατομική θεωρία (Λεύκιππος – Δημόκριτος), με φόντο τη φωτογραφία της NASA από το σύμπαν.

NASA-Foto: Der Spiralnebel NGC 4414: http://nssdc.gsfc.nasa.gov/photo_gallery/photogallery-astro-galaxy.html 

Materialismus und Mechanismus der Atome: Leukippos (A1)

[Το απόσπασμα είναι μια πρώτη επιστημονική κοσμολογία και είναι σημαντικό ότι αφορά τον Λεύκιππο, τον ιδρυτή της ατομικής σχολής πράγμα που δείχνει πόσο προωθημένη ήταν η σκέψη των υλομονιστών φιλοσόφων. Το απόσπασμα φαίνεται να περιγράφει τη συνολική αρχή δημιουργίας κόσμων (συμπάντων). Το δικό μας σύμπαν είναι ένα από τα πολλά σύμπαντα και όλα τα σύμπαντα παράγονται με την ίδια φυσική διαδικασία. Κεντρικό σημείο είναι είναι το εξής: οΰτω φέρεσθαι κατά άποτομήν έκ της απείρου πολλά σώματα παντοία τοις σχήμασιν εις μέγα κενόν, άπερ άθροισθέντα δίνην άπεργάζεσθαι μίαν. Η ΔΙΝΗ είναι κοσμοποιητική αρχή όπως είδαμε στα προηγούμενα αποσπάσματα και σύμφωνα με μια μορφοκλασματική αρχή τύπου fractal, υπάρχουν τέτοιες κοσμοποιητικές ΔΙΝΕΣ σε όλα τα επίπεδα της κοσμογέννεσης και σίγουρα και στο αρχικό επίπεδο κοσμογέννεσης. Μέσα στο «μέγα κενό» το κβαντικό κενό της σύγχρονης κοσμολογίας «κατά αποτομήν εκ της απείρου» δημιουργούνται κόσμοι. Αυτοί είναι μια πρώτη προσέγγιση της Μεγάλης Έκρηξης που δημιούργησε το δικό μας κοσμο-σύμπαν. Στη συνέχεια τα παραγόμενα από την «αποτομή» σώματα (σημαντικό ότι σε αυτή τη φάση δεν μιλάει για άτομα) βρίσκονται μέσα σε δίνη «προσκρούοντα και παντοδαπώς κυκλούμενα χωρίς τα όμοια προς τα όμοια », ο όρος «πρόσκρουση» παραπέμπει σε υψηλή θερμοκρασία και όντως τέτοια υψηλή θερμοκρασία υπήρχε για κατά την αρχικά στάδια δημιουργίας του σύμπαντος σε μικρή χώρο «παντοδαπώς κυκλούμενα». Σε τέτοιες υψηλές θερμοκρασίες τα σωματίδια των δυνάμεων (βαρυτική, ηλεκτρομαγνητική, ισχυρή και ασθενή πυρηνική) είναι ενωμένα σε κοινά(όμοια σώματιδια) Στην συνέχεια λόγω διαστολής και πτώσης της θερμοκρασίας έγινε διαχωρισμός της ύλης από την ακτινοβολία αλλά και οι διαχωρισμός των δυνάμεων. Επειδή οι δυνάμεις, η ύλη και η ακτινοβολία όλα αποτελούνται από τα άτμητα-άτομα σωματίδια οι νόμοι περιγραφής τους είναι ενιαίοι στα αρχικά στάδια δημιουργίας του σύμπαντος.]

ΠΗΓΗ: http://atomakaikeno.wordpress.com/2007/07/23/%CE%A3%CF%87%CF%8C%CE%BB%CE%B9%CE%B1-9%CE%BF%CF%85-%CE%91%CF%80%CE%BF%CF%83%CF%80%CE%AC%CF%83%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%82/

 

Ο Martin Heidegger παρατήρησε ότι η αρχή όλων των φιλοσοφικών προβλημάτων βρίσκεται στους Προσωκρατικούς. Και οι απαντήσεις που έδωσαν; Διαμόρφωσαν απλώς τις βάσεις του ευρωπαϊκού ορθολογισμού; Ή διαπνέονται από μια υπερχρονική κριτική και λογική στάση, που εξακολουθεί να φωτίζει και σήμερα τα σύγχρονα προβλήματα του ανθρώπου, είτε αυτά λέγονται ελευθερία ή περιβάλλον είτε φιλοσοφία ή φυσικές επιστήμες με τις πιο σύγχρονες θεωρίες τους περί συμμετριών, χάους, δυναμικής, αλληλεπιδράσεων, στοιχειωδών σωματιδίων, δημιουργίας του σύμπαντος, δυϊσμού, ολιστικής κ.α.;

 

 Η φιλοσοφία της Ζωής

 

 όπως εκφράστηκε από τον

Αβδηρίτη στοχαστή Δημόκριτο (c. 460-370 π.Χ.)

 

Με τον όρο Φιλοσοφία της Ζωής εννοούμε απόψεις που αναφέρονται στο σκοπό και το περιεχόμενο που ο καθένας δίνει στη ζωή του, στους τρόπους δράσης που επιλέγει / προκρίνει, για να κατακτήσει το περιεχόμενο της ζωής, όπως το οραματίστηκε, και να προσεγγίσει το σκοπό της.

Πολλοί   στοχαστές άφησαν   διάσπαρτους μέσα στα έργα τους, σε  διάφορες στιγμές της ζωής τους και κάτω από ποικίλες περιστάσεις, ποικίλους στοχασμούς, με ποικίλες σημασίες για το νόημα της ζωής. Και χρειάζεται μόχθος πολύς για να ανιχνεύσουμε τα σχετικά στοιχεία μέσα σε έργα ογκώδη. Από τα παραπάνω γίνεται  φανερό πως η έννοια Φιλοσοφία της Ζωής είναι πολυσήμαντη και είναι δύσκολο να καταλήξουμε σε έναν καθολικά αποδεκτό ορισμό.

Αν ανατρέξουμε σε βιβλία που φέρουν τον τίτλο Φιλοσοφία της Ζωής ή Φιλοσοφία του Ανθρώπου και καταγράψουμε μερικά θέματά τους, όπως :

«Το  νόημα της ζωής»

«Αναζήτηση της ευτυχίας»

«Το άτομο και η κοινωνία»

«Ανθρωπισμός», «Κοινωνικός Ανθρωπισμός» 

«Το πρόβλημα της Ελευθερίας»[1],

βλέπουμε ποιο είναι το πεδίο της  και διαπιστώνουμε ότι τα θέματά της σχετίζονται με τα γενικότερα πεδία της Φιλοσοφίας, που είναι γνωστά ως Ηθική, Γνωσιολογία, Μεταφυσική, Αισθητική.

Με αυτό το νόημα (του συσχετισμού της Φιλοσοφίας της Ζωής με όλους τους τομείς της Φιλοσοφίας) ανιχνεύουμε στοιχεία Φιλοσοφίας της Ζωής σε πολλούς στοχαστές από τα παλιά χρόνια, κυρίως ύστερα από την επισήμανση του θέματος ότι οι άνθρωποι  έχουν την ικανότητα μέσα στις περιστάσεις της ζωής να είναι ελεύθεροι ως άνθρωποι, ως πολίτες, ως άτομα στην ιδιωτική ζωή τους. Ενδεικτικά θυμίζω λόγους αποσπασματικούς που έχουμε  από τους Σοφιστές:

(1) «Ελευθέρους αφήκε πάντας θεός, ουδένα  δούλον η φύσις πεποίηκεν». (Αλκιδάμας)[2](=Ο Θεός όλους τους άφησε ελεύθερους, κανένα η φύση δεν έκανε δούλο).

(2)  «Φύσει πάντα πάντες ομοίως πεφύκαμεν και βάρβαροι και Έλληνες»[3] (=Από τη φύση έχουμε όλοι τα ίδια γνωρίσματα, και οι βάρβαροι και οι Έλληνες).

Ο Αριστοτέλης (384-322 π.Χ.) διατύπωσε σαφέστερα και ανέλυσε τη δυνατότητα προ-αίρεσης[4], επιλογής κάποιας πορείας που προκρίνει το άτομο έναντι κάποιας άλλης. Άρα, το άτομο ενεργεί στην περίπτωση αυτή συνειδητά, ελεύθερα,  κατά συνέπεια υπεύθυνα.

Μετά τον Αριστοτέλη, σε χρόνους Ελληνιστικούς[5], οι Επικούρειοι και κυρίως  οι Στωικοί προώθησαν την ανάλυση της ανθρώπινης δράσης και διατύπωσαν το πρόβλημα της Ελευθερίας του Ανθρώπου[6], ως θέμα Ηθικής (ήθους ) και προϋπόθεση της ευθύνης.

Έναν αιώνα και πλέον πριν από αυτές τις εννοιολογικές  αναλύσεις  ο Σωκράτης με το ήθος του και  το λόγο του[7] και ο Δημόκριτος με τον τρόπο της ζωής του και με ένα πλήθος κειμένων του διαμόρφωσαν μια Φιλοσοφία Ζωής, η οποία μπορεί να συνοψιστεί σε τρία βασικά αξιώματα:

Συνέχεια ανάγνωσης «Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΟΠΩΣ ΕΚΦΡΑΣΤΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟ» →