Ο Χρόνος και η Πολιτική στα «Πολιτικά»  του Αριστοτέλη

 

  Πηνελόπη Τζιώκα,

διδάκτωρ Φιλοσοφίας Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων

 

Μελετώντας κανείς τα Πολιτικά¹ του Αριστοτέλη και έχοντας συγχρόνως στον νου του τον αγώνα για την άσκηση της εξουσίας στην πράξη, δεν μπορεί παρά να προ­σέξει ότι ο Αριστοτέλης αναφέρεται συχνά στον χρόνο σε σχέση με την πολιτική. Το θέμα της εργασίας αυτής είναι να ερευνήσει τη σχέση του χρόνου με την πολιτική στα Πο­λιτικά του Αριστοτέλη, λαμβανόμενη η πολιτική ως η ειδικά ανθρώπινη χρονούμενη πράξη.

Στο πρώτο μέρος της εργασίας θα επιχειρήσουμε να διε­ρευνήσουμε την έννοια του χρόνου σε σχέση με την πολιτι­κή. Ειδικότερα στα Πολιτικά παρατηρούμε ότι

α) ο χρόνος ως φυσικό μέγεθος² αποτελεί το αριθμητό του πολιτικού γίγνεσθαι και σε αυτόν και με αυτόν ανα­πτύσσεται η δυναμική του πολιτικού φαινομένου. Εκφράζει, λοιπόν, μια αναγκαιότητα για τον άνθρωπο, καθώς μετρά την διάρκεια της βιολογικής του ύπαρξης μέσα στην πόλη. Ακόμη στον χρόνο, όπως ορίζεται στα Φυσικά, ως διαδοχή του πρότερου – ύστερου, πραγματώνεται η δυναμική εκδή­λωση της φυσικής πολιτικότητας του ανθρώπου στην οποία θεμελιώνεται και η ύπαρξη της πόλης ως φυσικής ύπαρξης.

β) από την άλλη όμως η διαχείριση του χρόνου είναι υπό­θεση της βουλήσεως του ανθρώπου, το χρονούμενο δηλαδή στην πολιτική αναφέρεται στην ανθρώπινη πράξη, είτε ως ατομικό ενέργημα είτε ως συλλογική συμπεριφορά και πράξη, εκφράζοντας την ανθρώπινη αυτοδιάθεση είτε τις υπαγορεύσεις της εκάστοτε θέσμισης.

γ) επιπλέον ο χρόνος γίνεται αντικείμενο συγκεκριμένης πολιτικής και ιδεολογικής μεταχείρισης και διαχείρισης, δη­λαδή ο χρόνος γίνεται αντικείμενο θέσμισης και «ιδεολογικοποίησης» με την έννοια ότι σχηματίζεται και γίνεται α­ποδεκτό ένα σύνολο ιδεών και πρακτικών το οποίο συνδέε­ται με μια συγκεκριμένη θέαση και ερμηνεία του χρόνου οι οποίες διεκδικούν αλήθεια και εγκυρότητα, λειτουργούν α­ξιωματικά και προσανατολίζουν τον πολίτη σε μια συγκε­κριμένη κάθε φορά ερμηνεία της πραγματικότητας και σε ανάλογη πράξη. Ακόμη η ποσοτική κατανομή του χρόνου ως χρόνου άσκησης εξουσίας συνιστά για τον Αριστοτέλη προσδιοριστικό στοιχείο του είδους του πολιτεύματος.

Συνέχεια ανάγνωσης «Ο ΧΡΟΝΟΣ ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΑ «ΠΟΛΙΤΙΚΑ» ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ» →

 

Η Θεωρία της Γνώσης κατά τον Αριστοτέλη

 

του Νικόλαου Κ. Αγγελή,

Επίκουρου Καθηγητής Παν/μίου Θεσσαλίας

 

 

Η Γνωστική Διαδικασία.

Α.- Η ψυχή.
Β.- Η δύο πηγές της γνώσης : η αισθητικότητα και ο νους.
Γ.- Η διαίρεση του νου σε θεωρητικό και πρακτικό : η θεωρητική και η πρακτική γνώση.

Η Νόηση.

Α.- Νόηση και έννοιες ή νοήματα.
Β.- Οι απολύτως πρώτες έννοιες και ο σχηματισμός των προτάσεων : η αλήθεια και η πλάνη.
Γ.- Η έννοια της αρετής : η σοφία και η φρόνηση.

 

Εισαγωγή

 

            Ο Kant όριζε την γνώση ως ένα σύνολο από αναπαραστάσεις, οι οποίες έχουν γεννηθεί στο εσωτερικό της συνείδησης και οι οποίες έχουν συγκριθεί και συνδεθεί μεταξύ τους[2]. Ο ορισμός της γνώσης διαμέσου της έννοιας της αναπαράστασης γεννά το ερώτημα πώς οι αναπαραστάσεις γεννώνται στο εσωτερικό της ανθρώπινης συνείδησης. Οι αναπαραστάσεις σχηματίζονται από την ενεργοποίηση των δύο γνωστικών δυνάμεων της ανθρώπινης συνείδησης, δηλαδή της αισθητικότητας και του νου ή λόγου, υπό την επίδραση κυρίως των αντικειμένων του εξωτερικού κόσμου. Με τις αναπαραστάσεις, οι δύο γνωστικές δυνάμεις της συνείδησης οικειοποιούνται τις ιδιότητες των αντικειμένων, τα οποία γνωρίζουν, κι’ έτσι μεταφέρουν στο εσωτερικό της συνείδησης πληροφορίες σχετικά μ’ αυτά. Συνεπώς, η γνώση είναι δυνατόν να ορισθεί ως το σύνολο των πληροφοριών, που αποκτούμε για τα αντικείμενα και τον Κόσμο γενικότερα, χάρις στην δραστηριοποίηση των γνωστικών δυνάμεων της συνείδησής μας.

Συνέχεια ανάγνωσης «Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ» →