Επιλογή Βιβλιογραφίας για την Αρχαία Ελληνική Μουσική

 

 Albrecht, Michael von et Werner Schubert, edd., Musik in Antike und Neuzeit (Bern: Lang, 1987)

Η πρωτοβουλία έκδοσης του συλλογικού αυτού τόμου προέρχεται από το Σεμινάριο Κλασικής Φιλολογίας του Πανεπ/ου της Χαϊδελβέργης και αποτελεί τη συνεισφορά του τελευταίου στον εορτασμό των 600 χρόνων του ιδρύματος. Τα κείμενα τεκμηριώνουν τη δραστηριότητα του εκεί ευρισκομένου ‘Αρχείου Παρτιτουρών για τις Επιδράσεις της Αρχαιότητας στη Μουσική των Νέων Χρόνων’ (Notenarchiv zum Fortwirken der Antike in der Musik der Neuzeit) που ίδρυσε ο Joachim Draheim. Η θεματολογία των άρθρων περιλαμβάνει ζητήματα Μουσικής Αρχαιολογίας (Ε. Eibner, “Η μουσική ζωή στην εποχή Hallstatt: σκέψεις για τη μουσική με βάση τις αναπαραστάσεις”)· αρχαίας μουσικής θεωρίας (F. Zaminer, “Περί του προβλήματος της έννοιας του ‘τονικού ύψους’ από την Αρχαιότητα [έως τους Νέους Χρόνους]”)· οργανολογίας (E. Poehlmann, “Οι δύο «λύρες του Ελγίνου» στο Βρετανικό Μουσείο”)· έως ζητήματα αφομοίωσης αρχαιο-ελληνικών επιδράσεων στους Νέους Χρόνους (M. Von Albrecht, “Μουσική και Ρητορική στον Goethe και τον Κοϊντιλιανό”).

 

Anderson, Warren D., Ethos and Education in Greek Music: The Evidence of Poetry and Philosophy (Cambridge, MA: Harvard University Press, c1966)

H κλασική μονογραφία του Anderson εξετάζει την εκπαιδευτική, ηθική και φιλοσοφική διάσταση της μουσικής των Ελλήνων από τον Πίνδαρο, τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη έως τον Πάπυρο Hibeh 13 και τον Φιλόδημο. Ο Anderson πρώτος αμφισβήτησε ως υπερβολική τη σημασία που αποδιδόταν στο Δάμωνα, στα πλαίσια της ιστορία της περί ήθους θεωρίας (π.χ. στον Abert, αλλά και στον Lasserre, βλ. τίτλο αρ. 34).

Συνέχεια ανάγνωσης «ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ» →

Ο ΧΟΡΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΜΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ*

 

Οὐκοῦν ὁ μέν ἀπαίδευτος ἀχόρευτος ἡμῖν ἔσται

 

 

Δρ Frederick Naerebout

Λέκτωρ στο Τμήμα Αρχαίας Ιστορίας του Πανεπιστημίου του Λάιντεν, Ολλανδία

Μετάφραση: Ελένη Οικονόμου

 

Η εξέταση της αρχαιοελληνικής αντίληψης για τη μουσική αποτελεί προϋπόθεση κάθε απόπειρας για την κατανόηση του χορού στην αρχαία Ελλάδα. Σε όλες τις περιόδους του αρχαιοελληνικού πολιτισμού, η μουσική -με την έννοια της ενότητας μουσικής, ποίησης και χορού- είχε μια σημασία που εμείς δυσκολευόμαστε να αντιληφθούμε. Ίσως αυτό είναι πιο εύκολο για όσους ζουν στην Ελλάδα, όπου ακόμη πολλοί άνθρωποι απολαμβάνουν τη μουσική και τους χορούς του τόπου τους και όπου ποιήματα μεγάλων ποιητών μελοποιούνται, αλλά είναι πολύ δύσκολο για άλλους, όπως π.χ. για τους Ολλανδούς, τους συντοπίτες μου, οι οποίοι δεν έχουν διατηρήσει σχεδόν κανένα ντόπιο λαογραφικό στοιχείο, όπου η ποίηση σπάνια τραγουδιέται και άπου ο χορός και η μουσική διασώζονται από τις υποκουλτούρες και δεν βρίσκονται πλέον στο αίμα όλων. Αλλά και εκείνοι που προέρχονται από κοινωνίες όπου ακόμη υπάρχουν αυταπόδεικτα στοιχεία ότι ζουν με τη μουσική και το χορό είναι δύσκολο να αντιληφθούν μια κατάσταση όπου πολλοί από τους τρόπους με τους οποίους επικοινωνούμε είτε δεν υπήρχαν είτε δεν είχαν ιδιαίτερη σημασία και όπου η προφορική επικοινωνία μέσω του τραγουδιού ή της απαγγελίας, σε συνδυασμό με τη μη λεκτική επικοινωνία των ήχων του μουσικού οργάνου και των κινήσεων του ανθρώπινου σώματος, ήταν μια υπολογίσιμη δύναμη. Αυτό δεν αποτελεί ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της αρχαίας Ελλάδας ή του αρχαίου κόσμου γενικά: έχουμε ενδιαφέροντα παραδείγματα ιεροκηρύκων από τον Μεσαίωνα, οι οποίοι ταξίδευαν σε διάφορες χώρες και μάγευαν τα ακροατήριά τους με την παράσταση που έδιναν, με τη φωνή τους και με χειρονομίες, ακόμη και όταν τα ακροατήρια αυτά δεν καταλάβαιναν ούτε λέξη από όσα άκουγαν.

Συνέχεια ανάγνωσης «Ο ΧΟΡΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ» →